Isparta Conana Antik Kenti: Isparta'nın Kaletepe Yamacındaki Arkeolojik Hazine

Onlarca yıllık kazı deneyimimde, dağ yamacındaki antik kentler her zaman özel bir yere sahip olmuştur. Isparta'nın Kaletepe yamacında, 1.483 metrelik yükseltiden başlayarak zirveye kadar yayılan Conana Antik Kenti, bu özel yerlerden biridir. Mancarlı Sırtı'ndan Kaletepe zirvesine doğru uzanan bu alan, arkeolojik açıdan son derece değerli bulgular barındırmaktadır.

Arkeolojik Keşif Süreci

2008 yılında Isparta Müzesi tarafından tespit ve tescil edilen Conana Antik Kenti, 2009 yılında IAS (Isparta Arkeolojik Yüzey Araştırması) projesi kapsamında uluslararası bir ekip tarafından detaylı olarak araştırılmıştır. Bu tür yüzey araştırmaları, bir arkeoloğun ilk adımlarından biridir - toprağın üzerindeki ipuçlarını okuyarak, altında yatan tarihi katmanları anlamaya çalışırız.

Tümülüs Mezarlar: Ölümün Mimarisi

Sahada karşılaştığımız en dikkat çekici yapılar, çapları 5-9 metre arasında değişen dairesel planlı tümülüs mezarlardır. Bu mezarların inşa tekniği, dönemin usta işçiliğini gözler önüne serer. Bazı tümülüsler dromoslu - yani giriş koridorlu - tasarımda inşa edilmişken, bazıları dikdörtgen planlı ve düzgün blok taşlardan yapılmıştır.

Tümülüs çevrelerinin düzgün kesme taşlarla çevrilmesi ve mezarların büyük blok taşlarla yapılması, bu yapıların sadece işlevsel değil, aynı zamanda prestij göstergesi olduğunu düşündürmektedir. Bir arkeolog olarak, bu tür yapı malzemesi seçimlerinin rastlantı olmadığını, toplumsal statü ve ekonomik gücün bir yansıması olduğunu biliyoruz.

Seramik Buluntular ve Tarihleme

Tümülüslerin üzerinde tespit ettiğimiz seramik parçaları, Geç Helenistik - Erken Roma Dönemi'ne aittir. Seramik analizi, arkeolojide tarihleme için en güvenilir yöntemlerden biridir. Bu parçalar, kentin en yoğun kullanım dönemini işaret ederken, Roma Dönemi'nde Conana adıyla anılan bu yerleşimin tarihsel kimliğini de doğrulamaktadır.

Yerleşim Alanı ve Mimari Kalıntılar

Nekropol alanının dışında, kare planlı binaların temel seviyesindeki duvar kalıntıları görülmektedir. Bu kalıntılar, yerleşim alanının organizasyonu hakkında önemli ipuçları vermektedir. Kazı metodolojisi açısından, bu tür temel kalıntıları bir yerleşimin planını anlamak için kritik öneme sahiptir.

Zirvede yer alan sarnıç ve işlevi tam anlaşılamayan mekânlar, yerleşimin su yönetimi ve günlük yaşam organizasyonu hakkında sorular uyandırmaktadır. Bu yapıların küçük bir kale yapısı olabileceği düşünülmektedir - bu da kentin stratejik konumunun askeri açıdan da değerlendirildiğini gösterebilir.

Stratigrafi ve Koruma Durumu

Yüksek rakımdaki konumu nedeniyle, Conana Antik Kenti doğal tahribattan nispeten korunmuş durumdadır. Ancak bir koruma uzmanı olarak, bu tür açık hava sitlerinin sürekli izlenmesi gerektiğini vurgulamalıyım. Özellikle düzgün kesme taşlardan oluşan yapı malzemelerinin korunması, gelecek nesillere aktarılması açısından kritik önemdedir.

Arkeolojik Potansiyel ve Gelecek Araştırmalar

Mevcut yüzey araştırması bulguları, Conana'nın sistematik kazı çalışmalarına değer bir potansiyele sahip olduğunu göstermektedir. Özellikle tümülüs mezarların içerik analizi, dönemin gömü gelenekleri ve sosyal yapısı hakkında değerli veriler sağlayabilir.

Zirvede yer alan ve işlevi belirsiz olan mekânların detaylı araştırılması, kentin idari ve dini yapılanması hakkında yeni bilgiler ortaya çıkarabilir. Bu tür belirsizlikler, bir arkeolog için en heyecan verici araştırma alanlarıdır.

Bilimsel Önem ve Sonuç

Conana Antik Kenti, Isparta bölgesinin Geç Helenistik - Erken Roma Dönemi yerleşim karakteristiklerini anlamak açısından önemli bir laboratuvar niteliğindedir. Yüksek rakımlı konumu, savunma odaklı yerleşim planı ve nekropol organizasyonu, dönemin kentleşme stratejilerini yansıtmaktadır.

Arkeolojik bulgular ışığında, Conana'nın sadece bir yerleşim yeri değil, aynı zamanda bölgesel ticaret ve güvenlik ağının bir parçası olduğu anlaşılmaktadır. Bu tür entegre yaklaşımlar, antik dönem toplumlarını anlamak için vazgeçilmezdir.