Mersin Kanlı Divane Ören Yeri: Mersin'in Jeolojik Harikası Obruk ve Karstik Yapılar

Jeoloji uzmanı olarak Türkiye'nin karstik yapılarını incelerken, Mersin'in Erdemli ilçesinde yer alan Kanlı Divane Ören Yeri'nin jeolojik önemi beni her zaman etkilemiştir. Bu eşsiz doğal oluşum, karstik süreçlerin nasıl medeniyetleri şekillendirdiğinin mükemmel bir örneğidir.

Obruğun Jeolojik Yapısı ve Oluşum Süreci

Kanlı Divane'nin merkezinde yer alan doğal obruk, 142×95 metre boyutlarında ve 50 metre derinliğinde etkileyici bir karstik yapıdır. 12.000 metrekare yüzölçümü ve 413 metre çevresiyle, bu obruk Akdeniz bölgesinin en önemli jeomorfolojik oluşumlarından biridir.

Karstik yapılar araştırmacısı olarak belirtmeliyim ki, bu tür obruklar kireçtaşı kayaçların yeraltı sularının kimyasal etkisiyle çözülmesi sonucu oluşur. Dağlık Kilikya bölgesinin jeolojik yapısı, bu sürecin gelişimi için ideal koşulları sağlamıştır. Obruğun çevresinde gözlemlenen kaya formasyonları, bölgenin uzun jeolojik tarihini gözler önüne sermektedir.

Karstik Süreçlerin Tarihsel Yerleşime Etkisi

Jeomorfolojik açıdan değerlendirdiğimde, obruğun varlığı antik dönemlerden itibaren yerleşim planlamasını doğrudan etkilemiştir. Helenistik Dönem'den (MÖ 3. yüzyıl) Geç Antik Çağ'a (MS 7. yüzyıl) kadar kesintisiz iskân gören bu alan, karstik yapıların insan yaşamına sağladığı avantajları göstermektedir.

Obruk içi ve çevresinde tespit edilen merdivenler ve mağaralar, doğal karstik boşlukların nasıl kullanıldığını ortaya koymaktadır. Geç antik dönemde zeytinyağı atölyeleri ve pres ekipmanlarının bu alanlarda kurulması, karstik yapıların endüstriyel amaçlı kullanımının erken örneklerini sunar.

Yapı Malzemelerinin Jeolojik Analizi

Sahada yaptığım gözlemlerde, yapılarda kullanılan kesme taş işçiliğinin yerel jeolojik kaynaklardan elde edildiği görülmektedir. Tonozlu cella ve girişlerde kullanılan malzemeler, bölgenin kireçtaşı formasyonlarının yapı taşı olarak işlenmesiyle elde edilmiştir.

Korint "plaster" başlık ögelerinin varlığı, antik dönem yapı ustalarının yerel jeolojik kaynakları ne kadar ustaca kullandığını göstermektedir. Bu malzemelerin dayanıklılığı, karstik bölgelerdeki kireçtaşının yapısal özelliklerinin bir kanıtıdır.

Hidrojeolojik Özellikler ve Su Kaynakları

Karstik yapılar uzmanı olarak, obruğun hidrojeolojik önemini vurgulamalıyım. Bu tür doğal çukurlar, yeraltı su sistemlerinin yüzeye çıktığı kritik noktalardır. Obruğun çevresinde tespit edilen sarnıçlar, antik dönem insanlarının bu hidrojeolojik avantajı nasıl kullandığını göstermektedir.

Bölgenin jeolojik yapısı, yeraltı sularının doğal filtrelenmesini sağlayarak, kaliteli su kaynaklarının oluşmasına katkıda bulunmuştur. Bu durum, yerleşimin sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahiptir.

Jeolojik Mirasın Korunması

Doğal sit alanlarının jeolojik değeri konusundaki deneyimlerime dayanarak, Kanlı Divane'nin korunması gereken önemli bir jeomiras alanı olduğunu belirtmeliyim. Obruğun doğal akustiği, karstik yapıların ses dalgalarını nasıl etkilediğinin mükemmel bir örneğidir ve günümüzde konserlere ev sahipliği yapması bu özelliğin modern kullanımını göstermektedir.

Jeoturizm Potansiyeli ve Ziyaret Önerileri

Mersin'e 50 km, Erdemli'ye 13 km batı mesafede bulunan bu jeolojik harika, Kumkuyu/Yemişkumu Mahallesi'nden 3 km kuzey yönünde yer almaktadır. Özel veya kiralık araçla ulaşım mümkündür.

Jeoturizm meraklıları için bu alan, karstik süreçlerin nasıl işlediğini gözlemleme fırsatı sunar. Obruğun boyutları ve derinliği, jeomorfolojik süreçlerin büyüklüğünü kavramak açısından etkileyicidir.

Bilimsel Araştırma Değeri

1970'lerde başlayan kazılar ve Semavi Eyice'nin ilk araştırmaları, bu alanın bilimsel değerini ortaya koymuştur. Jeoloji uzmanı olarak, bu tür interdisipliner çalışmaların karstik yapıların anlaşılması açısından önemini vurgularım.

Obruğun çevresindeki nekropoller ve kaya mezarları, jeolojik yapının antik dönem mezarlık kültürüne etkisini göstermektedir. Kayalığın kırmızı rengi, demir oksit içeriğinin jeokimyasal bir göstergesidir.

Kanlı Divane Ören Yeri, karstik jeomorfoloji ve insan yerleşimi arasındaki etkileşimin mükemmel bir örneğidir. Bu doğal harika, jeolojik süreçlerin medeniyetleri nasıl şekillendirdiğini anlamamız açısından benzersiz bir laboratuvar niteliğindedir.