Mersin Kelenderis Antik Kenti: Aydıncık'ın Tarih Kokan Gizli Hazinesi Rehberi

Merhaba arkadaşlar! Ben Mehmet Yılmaz, yıllardır Türkiye'nin dört bir yanında rehberlik yapıyorum. Bugün sizleri Mersin'in Aydıncık ilçesinde bulunan, benim de rehberlik yaptığım yıllarda en çok etkilendiğim antik kentlerden biri olan Kelenderis'e götürüyorum. Bu eşsiz destinasyon, Orta Toroslar'ın Akdeniz'e inen kolları üzerinde, dağ ve deniz arasına sıkışmış konumuyla gerçek bir keşif macerası sunuyor.

Kelenderis'in Eşsiz Konumu ve Doğal Güzellikleri

Rehberlik deneyimimde gördüğüm en stratejik konumlardan biri olan Kelenderis, Kıbrıs'a en yakın bölgede yer alıyor. Akdeniz'in doğusu ve batısı ile Kıbrıs arasında deniz yolu üzerindeki bu stratejik konum, antik çağlarda kenti önemli bir ticaret merkezi haline getirmiş. Kentin güneyi yarımada üzerinde kurulmuş ve bölgenin en elverişli limanlarından birine sahip.

Gruplara rehberlik yaparken hep vurguladığım nokta, buranın son derece engebeli ve dağlık arazi yapısı. Söğüt, Akçam, Dutlu ve Bozdağ gibi önemli dağlarla çevrili olan kent, Menekşe, Kızılyokuş, Gözsüzce ve Soğuksu gibi akarsuların beslediği, kıyıdan başlayıp kuzeye doğru 3-5 kilometre uzanan tarıma elverişli alana sahip.

Geziniz Sırasında Görmeniz Gereken Mimari Kalıntılar

Liman Hamamı: Ayakta Kalan Tarihin Tanığı

Liman girişinde bulunan ve kısmen ayakta kalabilen antik yapılardan biri olan Liman Hamamı, ziyaretçilerime her zaman önerdiğim ilk durak. Üç ana mekanı günümüze ulaşan bu büyük kompleks, moloz taşlarla inşa edilmiş duvarları ve bazı bölümlerindeki mermer plaka kaplamalarıyla dikkat çekiyor. MS 5. veya 6. yüzyıl başına tarihlenen zemin mozaiği, hamamın bütününe ait görsel bilgi kaynağı niteliğinde.

Anıt Mezar (Dört Ayak): İlçenin İncisi

Kent merkezinde bulunan ve rehberlik yaptığım gruplarda en çok ilgi gören yapı olan Anıt Mezar, büyük kesme kireç taşlarıyla yapılmış. Kare planlı ayak üzerine baldahinli, piramidal çatılı bu yapı MS geç 2. veya 3. yüzyıl başlarına tarihlendirilir. Oldukça iyi korunmuş durumda olan bu mausoleum, ilçenin en ilgi çekici antik yapısı konumunda.

Nekropol Alanı: Mezar Çeşitliliğinin Harikası

Yıllarca rehberlik yaptığım antik kentler arasında Kelenderis'i özel kılan en önemli özelliklerden biri, nekropol alanındaki mezar çeşitliliği. Çukur mezarlar, dromoslu yeraltı oda mezarlar, beşik tonozlu mezarlar, lahitler ve mezar taşları gibi çok çeşitli mezar tiplerini bir arada görebiliyorsunuz. Bu özellik Elaiussa-Sebaste, Anemurium ve Uzuncaburç gibi yerlerde de var ancak Kelenderis'teki çeşitlilik gerçekten etkileyici.

Keşfedilmeyi Bekleyen Gizli Hazineler

Henüz gün ışığına çıkarılmamış olan Tiyatro (Amfitiyatro) için yüzey araştırmaları ve sondaj çalışmaları yapılmış. Günümüzde toprakla kaplı olan bu yapının varlığı, moloz taşlarla örülen sırt duvarının oluşturduğu yarım daire biçimindeki kavisten anlaşılıyor. Anemurium'daki gibi meclis binası olabileceği düşünülüyor.

Aydıncık-Gülnar yolu üzerinde 15. kilometrede, orman içindeki kaynaktan kente su getiren kemerler ve kanallar da görülmeye değer su yapıları. Kent yakınındaki Duruhan ve Bodur Kaleleri ise harap durumda olsalar da trekking severlerin ilgisini çekebilir.

Kelenderis'in Sanat Hazineleri

Rehberlik deneyimimde gördüğüm en ilginç buluntulardan biri, Attik atölyelerinden gelmiş "Leythos" denilen seramik vazolar. Doğu Akdeniz Bölgesinde ilk eserler olan bu vazolar, beyaz zeminli "siyah figürlü" Haimon grubu, figürsüz siyah gövdeliler grubu ve bezekli lekythoslar olmak üzere çeşitlilik gösteriyor.

MÖ 3. yüzyılda darbedilen II. Ptolemaios'a ait altın sikkeler ve MÖ 6-5. yüzyıla ait drahmiler, önemli nümizmatik buluntular arasında. Bu eserlerin bir kısmını Silifke Müzesi'nde, diğerlerini Adana, Mersin ve Anamur Müzelerinde görebilirsiniz.

Ziyaret İçin Pratik Önerilerim

Yıllarca bu bölgede rehberlik yapan biri olarak size şunu söyleyebilirim: Kelenderis, kurulduğu günden günümüze dek kesintisiz yerleşim gördüğü için günümüze çok az kalıntı kalmış. Bu durumu hayal kırıklığı olarak görmeyin, aksine buranın ne kadar yaşanabilir bir yer olduğunun kanıtı olarak düşünün.

Akdeniz ikliminin hakim olduğu bölgede, özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında ziyaret etmenizi öneriyorum. Yaz aylarında oldukça sıcak olabiliyor. Rahat yürüyüş ayakkabıları ve şapka mutlaka yanınızda bulunsun.

Aktivite Önerilerim

Kelenderis'te yapabileceğiniz aktiviteler oldukça çeşitli:

• Antik kent kalıntılarını gezme ve fotoğraflama
• Liman hamamı ve mozaik detaylarını inceleme
• Anıt mezar (Dört Ayak) çevresinde tarih yolculuğu
• Nekropol alanında farklı mezar tiplerini keşfetme
• Su kemerleri ve kanalları boyunca doğa yürüyüşü

Sonuç: Tarihle Doğanın Buluştuğu Nokta

Kelenderis Antik Kenti, MÖ 6. yüzyıla kadar uzanan buluntularıyla, zengin mezar çeşitliliğiyle ve stratejik konumuyla gerçek bir hazine. 1986/1987 yılından beri süren arkeolojik kazılar sayesinde her geçen gün yeni sırlar ortaya çıkıyor.

Rehberlik yaptığım yıllarda gördüğüm kadarıyla, burası sadece tarih meraklıları için değil, doğa severlerin de keyif alacağı bir destinasyon. Orta Toroslar'ın eteklerinde, Akdeniz'in masmavi sularına bakan bu antik kent, size unutulmaz anılar yaşatacak.

Kelenderis'e yapacağınız ziyarette, yüzyıllar boyunca kesintisiz iskân edilmiş bu toprakların hikâyesini dinlemeye hazır olun. Her taşın, her kalıntının kendine özgü bir hikâyesi var. Ben Mehmet Yılmaz olarak, bu eşsiz destinasyonu keşfetmenizi içtenlikle tavsiye ediyorum!