Mersin Sultan Alaeddin Camii (Akcamii): Anamur'un Karamanoğulları Döneminden Kalma Manevi Mirası

İlahiyat doktoru ve inanç turizmi araştırmacısı olarak, yıllarımı kutsal mekânların manevi atmosferini inceleyerek geçirdiğim süreçte, Mersin'in Anamur ilçesinde yer alan Sultan Alaeddin Camii'nin özel bir yeri olduğunu söyleyebilirim. Esentepe Mahallesi'nde, 325 Sokak'ta konumlanan bu kutsal mekân, sadece mimari değeriyle değil, taşıdığı manevi atmosferiyle de ziyaretçilerini derinden etkileyen bir ibadethanedir.

Karamanoğulları'nın Manevi Mirası

İnanç turizmi araştırmalarımda karşılaştığım en etkileyici örneklerden biri olan Sultan Alaeddin Camii, Karamanoğulları Dönemi'nde inşa edilmiş olmasıyla tarihi bir öneme sahiptir. Kaynaklarda yapım tarihi konusunda 1261 ve 1326 olmak üzere iki farklı tarih geçmektedir. Giriş kapısı üzerindeki yazıtta ise 1326 Hicri tarihi okunmaktadır, ancak bu yazının orijinal olmadığı belirtilmelidir.

Anamur'un en eski camisi olma özelliğini taşıyan bu kutsal mekân, İslam mimarisinin Anadolu'daki gelişimini anlamamız açısından son derece değerlidir. İnanç turizmi perspektifinden bakıldığında, bu cami sadece bir ibadet yeri değil, aynı zamanda geçmişten günümüze uzanan manevi bir köprü niteliğindedir.

Benzersiz Mimari Özellikler ve Manevi Atmosfer

Kutsal mekânların mimari özelliklerini incelerken, Sultan Alaeddin Camii'nin merkezi planlı yapısı ve tamamen kesme taştan inşa edilmiş kubbeli mimarisi dikkat çekmektedir. Batı yönünde yer alan basık kemerli taş kapıdan camiye girildiğinde, ziyaretçiyi karşılayan ilk unsur, girişin tam karşısında bulunan fazla derinliği olmayan taş mihrap ve sağda yer alan ahşap minberdir. Bu minberin orijinal olmadığı belirtilse de, mekânın manevi atmosferine katkı sağladığı gözlemlenmektedir.

Caminin en dikkat çekici özelliği, kubbeye geçiş sisteminde yatmaktadır. Köşelerde ve yan duvarlar üzerinde sağır sivri kemerli açıklıklarda duvar içine gömülmüş yuvarlak iç dolgu ile sağlanan bu geçiş sistemi, geleneksel Türk mimarisinde pek görülmeyen bir tarzdır. Bu benzersiz mimari çözüm, İslam sanatının yerel yorumlarının ne kadar zengin olduğunu göstermektedir.

Sağır kemerlerin ayaklarının üçgenimsi payandalarla desteklenmesi, yapının statik açıdan güçlendirilmesinin yanı sıra, görsel bir ritim de yaratmaktadır. Giriş kapısının hemen üzerinde yer alan altı satırlık kitabe, yapının tarihsel kimliğini belgeleyen önemli bir unsurdur.

Restorasyon ve Günümüzdeki Durumu

İnanç turizmi açısından önemli bir gelişme olarak, Sultan Alaeddin Camii yakın dönemde Anıtlar Yüksek Kurulu Adana Kültür Müdürlüğü tarafından ihaleye çıkarılarak restore edilmiş ve ibadete açılmıştır. Bu restorasyon sürecinde, caminin orijinal karakterini koruma çabası göze çarpmaktadır.

Restorasyon öncesinde 15-20 metre uzunluğunda, yivli ve tek şerefeli bir minaresi bulunan cami, restorasyon sonrasında eski minarenin yıkılarak yerine yivsiz taş minare inşa edilmesiyle yeni bir görünüm kazanmıştır. Bu değişiklik, yapının görsel bütünlüğünü etkilese de, caminin işlevselliğini artırmıştır.

İnanç Turizmi Rotasında Özel Bir Durak

İnanç turizmi araştırmacısı olarak, Sultan Alaeddin Camii'nin sadece tek başına değil, çevresindeki tarihi yapılarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamak isterim. Caminin karşısında Karamanoğulları'ndan kalma bir han ve bir köprü bulunmaktadır. Bu yapılar, dönemin sosyal ve ekonomik yaşamına dair önemli ipuçları sunarken, aynı zamanda ziyaretçilere bütüncül bir tarihi deneyim yaşatmaktadır.

İnanç turizmi perspektifinden bakıldığında, bu üçlü yapı grubu - cami, han ve köprü - Karamanoğulları döneminin manevi, sosyal ve ticari yaşamının bir kesitini sunmaktadır. Ziyaretçiler için bu, sadece bir cami ziyareti değil, bir dönemin bütüncül yaşam tarzını anlama fırsatıdır.

Ziyaret Önerileri ve Manevi Deneyim

Sultan Alaeddin Camii'ni ziyaret etmeyi planlayan inanç turizmi yolcuları için, şehir içi ulaşım araçları ile kolayca ulaşım sağlanabilmektedir. Ziyaret sırasında, caminin manevi atmosferini tam anlamıyla hissedebilmek için, sabah namazı sonrası veya akşam ezanı öncesi sakin saatleri tercih etmenizi öneririm.

Cami ziyareti sırasında, karşısında bulunan Karamanoğulları dönemine ait han ve köprüyü de görmek, tarihi bütünlüğü kavramak açısından son derece değerlidir. Bu yapılar, İslam medeniyetinin sosyal dayanışma ve ticari ahlak anlayışının somut örnekleridir.

İnanç turizmi deneyimini zenginleştirmek için, ziyaret öncesinde Karamanoğulları döneminin İslam tarihi içindeki yerini araştırmak, manevi deneyimi derinleştirecektir. Caminin benzersiz mimari özelliklerini incelerken, İslam sanatının yerel yorumlarının ne kadar zengin olduğunu gözlemlemek mümkündür.

Sonuç: Manevi Mirasın Korunması

Sultan Alaeddin Camii, sadece Anamur'un değil, Türkiye'nin inanç turizmi haritasında önemli bir yere sahiptir. Karamanoğulları döneminden günümüze ulaşan bu manevi miras, geçmişle günümüz arasında köprü kurarak, ziyaretçilerine derin bir manevi deneyim sunmaktadır. İnanç turizmi araştırmacısı olarak, bu tür kutsal mekânların korunması ve gelecek nesillere aktarılmasının önemini bir kez daha vurgulamak isterim.